![]() |
| Hình ảnh mang tính chất minh họa |
👋 Dạ, em xin kính chào toàn thể quý cô chú, anh chị và các bạn thân thương trên chuyến hành trình của chúng ta ngày hôm nay!
Người ta vẫn thường bảo nhau rằng, miền Tây Nam Bộ mình được đất trời ưu ái ban tặng cho những dòng sông chở nặng phù sa quanh năm trù phú. Nhưng dưới góc nhìn của một người làm nghề đưa đường dẫn lối như em, điều trân quý và làm nên hồn cốt của dải đất phương Nam này lại chính là con người. Trên chuyến xe đang bon bon lăn bánh, em xin mời quý vị cùng ngược dòng thời gian, lật mở những trang sử bảng lảng sương khói để gặp gỡ những người phụ nữ kiệt xuất đã góp phần dệt nên biểu tượng của vùng đất này. Mỗi người một số phận, một lối đi riêng, nhưng ở họ đều ngời sáng một cốt cách Nam Bộ vẹn toàn: hiền hòa mà vô cùng bản lĩnh, mộc mạc đấy nhưng lại phi thường, dịu dàng, đằm thắm nhưng chẳng bao giờ chịu khuất phục trước sóng gió cuộc đời.
Nhìn qua ô cửa kính, quý vị có thể thấy hệ thống kênh rạch chằng chịt – nơi chín nhánh sông Cửu Long bồi đắp và cũng là nơi bốn dòng máu Kinh, Khmer, Hoa, Chăm đã hòa quyện, chung sống qua bao thế kỷ. Chính cái thuở mang gươm đi mở cõi, đối mặt với rừng rậm, thú dữ và thiên tai khắc nghiệt đã tôi luyện nên tính cách phóng khoáng, trọng nghĩa khí của con người nơi đây; và cũng chính môi trường ấy đã sớm giải phóng người phụ nữ khỏi những khuôn mẫu "tam tòng tứ đức" khắt khe của xã hội phong kiến, để họ sát cánh cùng nam giới lao động, giữ đất và bảo vệ giang sơn. Vì vậy mà phụ nữ miền Tây mang một vẻ đẹp vô cùng đặc biệt, không chỉ là nét mặn mà, duyên dáng của người con gái sông nước, mà còn là trí tuệ mẫn tiệp, lòng nhân ái bao la và tinh thần yêu nước sục sôi được hun đúc qua muôn đời.
👉 Những bậc Mẫu nghi thiên hạ từ đất Gò Công lịch sử
Nói về những bậc mẫu nghi thiên hạ của dân tộc, chiếc xe của chúng ta không thể không nhắc về dải đất Gò Công tự hào – nơi đã sinh ra THÁI HOÀNG THÁI HẬU TỪ DỤ, tên húy là PHẠM THỊ HẰNG, sinh vào ngày 20 tháng 6 năm 1810. Bà vốn là trưởng nữ của vị LỄ BỘ THƯỢNG THƯ PHẠM ĐĂNG HƯNG nổi tiếng thanh liêm, chính trực; ngay từ thuở trăng tròn, bà đã nức tiếng thông minh, hiếu thuận lại ham học hỏi để rồi đến năm 14 tuổi, bà được tuyển vào cung hầu Hoàng trưởng tử MIÊN TÔNG, người sau này là VUA THIỆU TRỊ.
Tương truyền rằng, vào ngày tuyển chọn định mệnh năm ấy, bà đã nhận được chiếc cúc áo chạm khắc hình chim phượng rực rỡ, như một điềm báo thiên định rằng bà sẽ trở thành người vợ chính của bậc quân vương. Suốt những năm tháng trong cung cấm, VUA THIỆU TRỊ luôn dành cho bà một sự trân trọng tuyệt đối và từng có ý nguyện lập bà làm Hoàng hậu chính ngôi. Đến ngày 25 tháng 8 năm Kỷ Sửu, tức ngày 22 tháng 9 năm 1829, bà hạ sinh Hoàng tử HỒNG NHẬM – chính là VUA TỰ ĐỨC sau này.
Không dừng lại ở thiên chức của một người mẹ, THÁI HOÀNG THÁI HẬU TỪ DỤ còn đại diện cho trí tuệ triều Nguyễn, là người thầy lớn đứng sau lưng hoàng đế với những lời răn dạy sâu sắc về đạo trị nước, lòng nhân nghĩa, đức tính tiết kiệm và việc thẳng tay bài trừ quan lại tham nhũng, những điều mà sau này chính VUA TỰ ĐỨC đã cung kính chép lại trong tập "TỪ HUẤN LỤC". Lịch sử còn mãi soi rọi sự sáng suốt của bà khi khuyên vua xóa tội cho PHẠM PHÚ THỨ, gìn giữ cho vương triều một bậc hiền tài cốt cán; nhưng điều khiến hậu thế ngàn năm kính trọng bà nhất, lại chính là tấm lòng đau đáu thương dân khi trong những năm tháng thiên tai, đói kém triền miên, chính bà đã hạ mình viết đơn gửi chính quyền Pháp để xin miễn thuế cho người dân nghèo, một nghĩa cử cao đẹp đã đi vào bài vè dân gian "Bà Từ Dũ xin thuế cho dân" đầy xúc động.
"Trời xanh quốc mẫu nết na hiền,
Thuở tuổi mười hai đã tự nhiên.
Giồng Lệ thủy tượng trưng thánh chúa,
Gò Sơn Qui triệu ứng thiên duyên."
Cả một đời vinh hiển nhưng bà sống vô cùng giản dị, yêu thiên nhiên và răn dạy con cháu không được tàn sát chim muông; và có một chi tiết rất thú vị rằng, do cách phát âm đặc trưng của người dân Nam Bộ, danh hiệu TỪ DỤ của bà đã dần chuyển thành TỪ DŨ, và ngày nay, tên của bà đã được trang trọng đặt cho BỆNH VIỆN TỪ DŨ tại Thành phố Hồ Chí Minh như một sự tri ân muôn đời của thế hệ mai sau.
Cũng từ chính mạch đất linh thiêng Gò Công ấy, dòng chảy lịch sử lại đưa chúng ta đến với một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn khác làm khuynh đảo cả truyền thông quốc tế, đó chính là NAM PHƯƠNG HOÀNG HẬU, tên thật là NGUYỄN HỮU THỊ LAN, tên thánh là MARIE THÉRÈSE, sinh năm 1914. Xuất thân trong một đại gia đình đại phú hào bậc nhất Nam Kỳ thời bấy giờ, mới 12 tuổi bà đã một mình sang Pháp du học tại ngôi trường quý tộc COUVENT DES OISEAUX ở Paris; sở hữu một vẻ đẹp quý phái, đài các kết hợp hài hòa giữa nét thâm trầm phương Đông và sự hiện đại phương Tây, bà đã xuất sắc ba lần đoạt danh hiệu Hoa khôi Đông Dương.
Vào ngày 20 tháng 3 năm 1934, bà chính thức kết hôn với VUA BẢO ĐẠI, và danh hiệu NAM PHƯƠNG mà vua ban tặng cho bà mang một ý nghĩa vô cùng lãng mạn: "Hương thơm của phương Nam". Mối tình ấy đã kết trái với năm người con, trong đó có ĐÔNG CUNG THÁI TỬ NGUYỄN PHÚC BẢO LONG.
Trên cương vị là một vị Hoàng hậu cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam, bà không chỉ gói gọn mình trong bổn phận hậu cung mà trái lại, bà tích cực dấn thân vào các hoạt động giáo dục, từ thiện và ngoại giao quốc tế; bà là người nghệ sĩ yêu âm nhạc, thường tự tay chơi đàn dương cầm, một biểu tượng thời trang cao cấp yêu thích những thiết kế của CHRISTIAN DIOR, BALMAIN và đặc biệt chung thủy với sắc tím nhạt mộng mơ.
Nhưng quý vị biết không, ẩn sau vẻ ngoài nhung lụa ấy lại là một tinh thần dân tộc vô cùng quật cường, bởi sau khi triều Nguyễn chấm dứt, giữa những biến động của thời cuộc, khi phía Pháp có ý định đề nghị đưa con trai bà lên ngôi để làm bù nhìn, bà đã lặng lẽ ngồi bên cây đàn dương cầm và kiêu hãnh chơi bản "TIẾN QUÂN CA" như một lời tuyên ngôn đanh thép về lòng yêu nước và khát vọng độc lập cháy bỏng của mình. Những năm tháng cuối đời, bà chọn lui về sống ẩn dật tại DOMAINE DE LA PERCHE thuộc vùng CHABRIGNAC cổ kính của nước Pháp và thanh thản qua đời vào năm 1963, hưởng dương 49 tuổi.
👉 Những đóa hồng thép kiên trung trong lửa đạn chiến tranh
Dạ, rời mảnh đất Gò Công, chuyến xe của chúng ta lại xuôi về dải đất ba dải cù lao Bến Tre, nơi mà mỗi khi nhắc đến, chúng ta lại nghiêng mình kính cẩn trước vị NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH, sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 tại vùng đất LƯƠNG HÒA, GIỒNG TRÔM. Vào ngày 17 tháng 1 năm 1960, chính người con gái miền sông nước ấy đã đứng lên lãnh đạo phong trào ĐỒNG KHỞI BẾN TRE lịch sử, khai sinh ra ĐỘI QUÂN TÓC DÀI huyền thoại – một lực lượng đấu tranh chính trị độc nhất vô nhị trên thế giới bằng tinh thần bất khuất và lòng yêu nước kiên trung.
Với những chiến công hiển hách, năm 1965, bà được tin tưởng bổ nhiệm làm PHÓ TỔNG TƯ LỆNH QUÂN GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM, và đến năm 1974, bà vinh dự được phong quân hàm THIẾU TƯỚNG, trở thành vị nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng; chính hình ảnh hiên ngang mà nhân hậu của bà đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận để nhạc sĩ NGUYỄN VĂN TÝ sáng tác nên ca khúc bất hủ "DÁNG ĐỨNG BẾN TRE" vào năm 1980 mà có lẽ ai trong chúng ta cũng từng một lần ngân nga trên các nẻo đường du ngoạn.
Bên cạnh Bến Tre thì vùng đất sen hồng Đồng Tháp cũng tự hào là quê hương của bà NGUYỄN THỊ BÌNH, sinh năm 1927 tại SA ĐÉC, và bà cũng chính là cháu ngoại của nhà chí sĩ yêu nước lỗi lạc PHAN CHÂU TRINH. Trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước gian khổ, bà đã gánh vác trọng trách là BỘ TRƯỞNG NGOẠI GIAO CHÍNH PHỦ CÁCH MẠNG LÂM THỜI CỘNG HÒA MIỀN NAM VIỆT NAM, đồng thời là Trưởng đoàn đàm phán tại HỘI NGHỊ PARIS lẫy lừng; để rồi vào ngày 27 tháng 1 năm 1973, bà đã trở thành người phụ nữ duy nhất đặt bút ký vào HIỆP ĐỊNH PARIS, mở toang cánh cửa hòa bình cho dân tộc, khiến giới truyền thông quốc tế thời bấy giờ phải kính cẩn gọi bà bằng cái tên đầy ngưỡng mộ: "MADAME BINH". Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, bà tiếp tục cống hiện trên cương vị BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC, trọn đời đau đáu với sự nghiệp trồng người và mãi mãi là biểu tượng đỉnh cao của trí tuệ, bản lĩnh và nền ngoại giao Việt Nam trên trường quốc tế.
Dạ, thưa quý vị, nếu như Bến Tre có một Nguyễn Thị Định anh hùng thì mảnh đất Kiên Giang lại có liệt sĩ PHAN THỊ RÀNG, người con gái kiên trung mà cả non sông đất nước vẫn gọi bằng cái tên thân thương: CHI SỨ. Sinh năm 1937 tại vùng đất LƯƠNG PHI, TRI TÔN, AN GIANG, chị đã sớm hòa mình vào dòng máu cách mạng từ thuở thiếu thời, để rồi vào ngày 8 tháng 1 năm 1962, trong một lần đi lấy nước tiếp tế cho bộ đội, chị không may sa vào tay giặc.
Dù phải chịu những trận đòn tra tấn dã man đến chết đi sống lại, người con gái ấy vẫn giữ vững chí khí, quyết không nửa lời khai báo; sự hy sinh anh dũng của chị đã trở thành nguyên mẫu hoàn hảo cho nhân vật CHỊ SỨ trong cuốn tiểu thuyết "HÒN ĐẤT" lừng lẫy của nhà văn ANH ĐỨC, được chuyển thể thành bộ phim điện ảnh kinh điển, khắc sâu một tượng đài người phụ nữ miền Tây kiên trung vào trái tim của hàng triệu thế hệ người Việt.
Và trên bản son chói lọi ấy, chúng ta cũng không thể nào quên hình bóng của nữ chiến sĩ LÊ THỊ RIÊNG, một người con ưu tú của quê hương BẠC LIÊU. Năm 1967, bà bị địch bắt và dùng mọi cực hình tra tấn hòng bẻ gãy ý chí, nhưng bà vẫn giữ trọn vẹn khí tiết cách mạng kiên cường; để rồi vào đêm mùng 1 Tết Mậu Thân năm 1968, trên đường bị áp giải, bà đã bị kẻ thù tàn nhẫn sát hại.
Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết trong giây phút cuối cùng ấy, bà đã lấy thân mình che chở, hứng chịu làn đạn thay cho người đồng chí PHÙNG NGỌC ANH; không chỉ là một người chiến sĩ can trường, bà còn để lại cho đời bài thơ "ƯỚC MƠ" viết năm 1963, chứa chan tình mẫu tử thiêng liêng hòa quyện cùng khát vọng hòa bình cháy bỏng của một người mẹ đi làm cách mạng.
👉 Những tài hoa lỗi lạc làm rạng danh văn hóa nghệ thuật nước nhà
Dạ, tạm gác lại những trang sử hào hùng của bom đạn, em xin mời quý cô chú, anh chị cùng hướng lòng mình về lĩnh vực báo chí nước nhà, nơi tự hào ghi danh NỮ SĨ SƯƠNG NGUYỆT ANH, tên thật là NGUYỄN THỊ KHUÊ, sinh ngày 1 tháng 2 năm 1864 tại mảnh đất BA TRI, BẾN TRE – bà chính là ái nữ của nhà thơ yêu nước mù lòa NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU. Vào đầu năm 1918, bà đã làm nên một bước ngoặt lịch sử khi trở thành nữ chủ bút đầu tiên của nền báo chí Việt Nam, đứng đầu tờ "NỮ GIỚI CHUNG" nhằm cất lên tiếng nói mạnh mẽ để cổ vũ nữ quyền, khuyến khích chị em phụ nữ bước ra ánh sáng học tập và tham gia vào các hoạt động xã hội.
"Lọng sườn dầu rách còn kêu lọng,
Ô bịt vàng ròng cũng tiếng ô."
Và thật tự hào biết bao khi vào ngày 1 tháng 2 năm 2023, trang chủ GOOGLE DOODLE toàn cầu đã trang trọng vinh danh bà bằng một hình ảnh minh họa đầy nghệ thuật như một lời khẳng định về tầm vóc của một người phụ nữ Việt Nam.
Cùng với dòng chảy văn hóa, nền nghệ thuật cải lương Nam Bộ cũng lưu danh một huyền thoại, đó chính là NGHỆ SĨ NHÂN DÂN PHÙNG HÁ, tên thật là TRƯƠNG PHỤNG HẢO, sinh năm 1911 tại mảnh đất MỸ THO. Từ một cô bé nghèo khó phải lam lũ làm việc trong lò gạch, bằng ý chí và giọng ca thiên bẩm, bà đã vươn lên trở thành một trong những vị tổ nghề, một nghệ sĩ cải lương vĩ đại nhất lịch sử Việt Nam qua các vai diễn kinh điển đi vào lòng người trong vở "ĐỜI CÔ LỰU" hay "MỘC QUẾ ANH DÂNG CÂY"; không chỉ cống hiến cho ánh đèn sân khấu, bà còn là người có tấm lòng bồ tát khi đứng ra sáng lập nên CHÙA NGHỆ SĨ và NGHĨA TRANG NGHỆ SĨ tại Gò Vấp để làm nơi nương tựa, chăm lo vẹn toàn cho cuộc sống và hương khói của những người đồng nghiệp khi nằm xuống.
Dạ thưa quý vị, nếu có ai đó hỏi em về biểu tượng nhan sắc của vùng đất Nam Bộ xưa, em sẽ kể ngay về CÔ BA THIỆU của mảnh đất TRÀ VINH thân thương. Không chỉ nổi tiếng khắp lục tỉnh Nam Kỳ bởi một dung nhan nghiêng nước nghiêng thành, bà còn đi vào lòng người bởi câu chuyện hiếu thảo, dũng cảm đứng ra bảo vệ người cha của mình trước tòa án thực dân Pháp nghiêm nghị; chính nét đẹp thuần khiết, đậm chất Á Đông của bà sau này đã được nhà doanh nghiệp yêu nước TRƯƠNG VĂN BỀN lựa chọn để in làm biểu tượng trên bánh "XÀ BÔNG CÔ BA" – một thương hiệu thuần Việt lẫy lừng một thời, đánh bật các hãng xà bông ngoại quốc để trở thành niềm tự hào lớn lao của hàng Việt Nam thời bấy giờ.
Và cũng sinh ra từ đất Gò Công thơ mộng, chúng ta còn có nữ danh ca PHƯƠNG DUNG, sinh năm 1946, người đã vinh dự được cố thi sĩ KIÊN GIANG HÀ HUY HÀ ưu ái tặng cho danh hiệu cuộc đời: "NHẠN TRẮNG GÒ CÔNG", với giọng hát ngọt ngào, sâu lắng như dòng nước gột rửa tâm hồn, bà đã góp công lớn đưa những giai điệu dân ca và bolero Nam Bộ da diết đến với triệu triệu trái tim khán giả qua nhiều thế hệ.
Kính thưa quý cô chú, anh chị và các bạn!
Khi chiếc xe của chúng ta cứ tiếp tục lăn bánh qua những cây cầu, những rặng dừa xanh, lật mở từng trang lịch sử vàng son như thế, chúng ta dễ dàng nhận ra một mẫu số chung vô cùng kỳ diệu của những người phụ nữ miền Tây Nam Bộ. Dù ở bất kỳ vị thế nào, từ đài các như THÁI HOÀNG THÁI HẬU TỪ DỤ, NAM PHƯƠNG HOÀNG HẬU, cho đến kiên trung giữa mưa bom bão đạn như NỮ TƯỚNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH, NHÀ NGOẠI GIAO NGUYỄN THỊ BÌNH, CHỊ SỨ PHAN THỊ RÀNG, LÊ THỊ RIÊNG, hay tài hoa lỗi lạc như NỮ SĨ SƯƠNG NGUYỆT ANH, NGHỆ SĨ PHÙNG HÁ, CÔ BA THIỆU, DANH CA PHƯƠNG DUNG..., tất cả họ đều mang trong mình một cốt cách không thể trộn lẫn của người phụ nữ phương Nam: nhân hậu, nghĩa tình, thông minh, bản lĩnh và tràn ngập lòng yêu nước thiết tha.
Họ chính là minh chứng hùng hồn nhất cho thấy người phụ nữ không chỉ giữ thiên chức sưởi ấm ngọn lửa gia đình, mà khi sơn hà nguy biến hay thời cuộc gọi tên, họ sẵn sàng đứng lên gánh vác những trọng trách non sông, trở thành những tượng đài bất tử trong lòng dân tộc. Có lẽ, vẻ đẹp vĩ đại nhất của người phụ nữ miền Tây chẳng nằm ở dung nhan lụa là, mà nó nằm trọn trong tấm lòng của họ – một tấm lòng bao la rộng lớn như chín nhánh dòng Cửu Long, hiền hòa, bao dung như hạt phù sa và bền bỉ tựa những con sóng không bao giờ ngừng chảy.
Giờ đây, khi những dòng sông kia vẫn miệt mài chở phù sa về bồi đắp cho đồng ruộng xanh tươi, thì câu chuyện về những người phụ nữ huyền thoại ấy vẫn sẽ mãi được những người hướng dẫn viên như em tiếp tục kể lại trên những chuyến hành trình, như một lời nhắc nhở về niềm tự hào tự tôn dân tộc sâu sắc của con người Việt Nam.
Dạ, câu chuyện của em đến đây xin được khép lại, xin cảm ơn quý cô chú, anh chị đã lắng nghe và kính chúc quý vị có một chuyến đi thật nhiều niềm vui và đong đầy cảm xúc!
Thuyết minh bằng cảm xúc thật từ trái tim người hướng dẫn.
www.chiasedulich.com | #chiasedulich #nguoitruyencamxuc

